Thư ký giám đốc làm gì, theo chân một ngày từ 7 giờ sáng
Cái điện thoại của chị ấy rung lần đầu lúc 6 giờ 52, khi chị còn đang gửi xe dưới hầm. Tin nhắn của giám đốc: “Sáng nay anh qua thẳng ngân hàng, 10 giờ mới lên.” Chị đứng ngay chỗ thang máy, mở lịch, kéo cuộc họp giao ban xuống 10 giờ 30, nhắn cho bốn trưởng phòng, rồi mới bấm nút lên tầng.
Mình theo chị một ngày, chị là thư ký cho tổng giám đốc một công ty phân phối thiết bị y tế, làm ở vị trí này hơn sáu năm. Lý do mình xin theo là vì câu hỏi “thư ký giám đốc làm gì” mình nghe hoài từ các bạn mới vào nghề, và mình nghĩ kể lại một ngày cụ thể thì dễ hiểu hơn liệt kê đầu việc.
1) Buổi sáng là lúc dọn đường
Chị tới văn phòng trước sếp gần hai tiếng. Việc đầu tiên không phải mở email mà là in lịch ngày ra một tờ A4, đặt lên bàn giám đốc. Chị bảo sếp chị thích nhìn giấy, dù cũng có lịch trên điện thoại. Tờ đó ghi giờ, người gặp, nơi gặp, và một dòng ngắn “cần quyết” hoặc “chỉ nghe” cạnh mỗi cuộc.
Sau đó mới tới hộp thư. Chị chia email thành ba nhóm bằng cờ màu trong Outlook: việc sếp phải tự trả lời, việc chị trả lời thay được, và việc chuyển cho phòng khác. Sáng hôm đó có hơn bốn mươi email gửi tới hộp thư của giám đốc, chị để lại cho sếp đúng bảy cái.
Tiếp theo là xấp văn bản chờ ký. Có tờ trình mua máy từ phòng kỹ thuật, hai hợp đồng với đại lý tỉnh, một công văn trả lời sở y tế. Chị đọc từng cái, không đọc nội dung chuyên môn mà soát hình thức: đủ chữ ký nháy của trưởng phòng chưa, số trang có khớp, phụ lục kèm đủ không, tên đơn vị nhận có viết đúng không. Công văn gửi sở bị chị trả về vì sai số hiệu văn bản viện dẫn [1].
Tình huống: một trưởng phòng gọi lên lúc 8 giờ 15, muốn chen vào lịch sáng để trình gấp một báo giá. Chị không từ chối, cũng không nhận ngay. Chị hỏi ba câu: báo giá gửi khách lúc nào, giá trị bao nhiêu, sếp đã nghe qua chưa. Nghe xong chị bảo anh gửi file trước, chị đặt lên đầu xấp, sếp lên sẽ xem trong mười phút trước giao ban. Cuộc gọi kéo dài chưa tới hai phút.
2) Một bảng chia ngày của chị
Mình xin chị chép lại cách chia ngày, vì nó khá đều tay qua nhiều năm. Chị bảo không phải ngày nào cũng đúng vậy, nhưng khung thì giữ.
| Khung giờ | Việc chính | Ghi chú của chị |
|---|---|---|
| 7:00 – 9:00 | In lịch, lọc email, soát văn bản trình ký | Giờ yên nhất, làm việc cần tập trung |
| 9:00 – 12:00 | Họp, tiếp khách, ghi biên bản | Luôn có sổ và bút, không tin hẳn vào laptop |
| 13:30 – 16:00 | Hoàn thiện biên bản, gửi việc sau họp, đặt công tác | Biên bản gửi trong ngày, để qua hôm sau là quên chi tiết |
| 16:00 – về | Nhắc việc tồn, chuẩn bị lịch ngày mai | Giờ về phụ thuộc giờ sếp về |
Dòng cuối cùng chị nói lúc cười, nhưng là thật. Thư ký giám đốc ít khi có giờ tan cố định. Có hôm 5 giờ rưỡi về, có hôm ngồi tới 8 giờ tối chờ sếp đọc xong bản hợp đồng để gửi đối tác ngay trong đêm.
3) Phòng họp, nơi thư ký làm việc nhiều nhất mà ít nói nhất
Cuộc giao ban 10 giờ 30 có sáu người. Chị ngồi ở góc bàn, gần cửa, laptop mở nhưng ghi chính vào sổ. Chị ghi không theo lời người nói mà theo việc: ai, làm gì, khi nào xong. Những câu tranh luận dài chị bỏ, chỉ ghi kết luận. Hết họp, chị đọc lại ba dòng việc chính cho cả phòng nghe và hỏi “em ghi vậy đúng chưa ạ”.
Mình hỏi sao phải đọc lại, chị bảo vì nửa năm trước có một vụ hai phòng cãi nhau xem ai nhận việc gửi hồ sơ thầu, và chỉ có biên bản của chị ghi rõ. Từ đó chị đọc lại mọi lần.
Buổi chiều chị gõ biên bản trên Word theo mẫu cố định của công ty, gửi email cho người dự họp, đồng thời tạo nhắc việc trong lịch Outlook cho từng đầu việc có hạn. Chị bảo phần này chiếm thời gian hơn cả cuộc họp. Ai cần so vị trí này với lễ tân, admin hay văn thư thì có thể đọc thêm bức tranh chung của nghề hành chính văn phòng, nhưng riêng chuyện theo đuôi việc sau họp thì gần như chỉ thư ký làm.
4) Những việc không ai nhìn thấy
Có mấy việc chị làm trong ngày mà nếu mình không ngồi cạnh thì không biết.
Chị đặt vé máy bay cho chuyến công tác Đà Nẵng tuần sau, chọn chuyến sớm vì sếp không thích ngủ khách sạn hai đêm. Chị nhớ khách sạn quen, nhớ cả việc sếp dị ứng tôm nên khi đặt bữa tối với đối tác thì gọi trước cho nhà hàng.
Chị nhận một cuộc gọi lạ hỏi số di động của giám đốc. Chị không cho, chỉ xin tên, đơn vị, nội dung, hứa sẽ chuyển lời. Sau đó tra lại thì đó là một bên chào bán khóa học. Chị bảo mỗi tuần có ba bốn cuộc như vậy.
Chị chỉnh lại một bản PowerPoint của phòng kinh doanh trước khi sếp mang đi trình bày, chỉ sửa font và căn lề cho đồng bộ, không động vào số liệu. Số liệu thì chị gửi lại hỏi trưởng phòng một con số có vẻ lệch, và đúng là lệch thật.
Và chị giữ im lặng. Trong ngày hôm đó có một cuộc họp kín về cơ cấu lại phòng ban. Chị ngồi ghi, ra khỏi phòng là đóng sổ, không nhắc tới với ai, kể cả lúc ăn trưa với mấy chị kế toán thân thiết.
Tình huống: gần 4 giờ chiều, một khách hàng lớn tới sớm hơn hẹn bốn mươi phút trong khi sếp còn đang họp. Chị xuống tận sảnh đón, mời lên phòng khách nhỏ, pha trà, đưa bản giới thiệu sản phẩm mới, rồi nhắn vào phòng họp một dòng “Anh X tới sớm, em đang tiếp”. Sếp kết thúc họp sớm mười lăm phút. Khách không phải đợi lâu, cũng không biết là mình tới sớm làm xáo lịch.
5) Cần gì để làm được như vậy
Mình hỏi chị câu này lúc gần về. Chị nghĩ một lúc rồi kể không theo thứ tự.
Viết được email gọn và đúng mực. Biết thể thức văn bản, ít nhất là thể thức công ty mình dùng, và nếu làm việc với cơ quan nhà nước thì phải nắm cách trình bày công văn hành chính. Dùng Outlook, Word, Excel ở mức không phải nghĩ, vì thời gian nghĩ dành cho việc khác. Nhớ người: tên, chức vụ, giọng nói qua điện thoại của những người sếp hay làm việc. Và biết khi nào nên hỏi lại sếp thay vì đoán.
Tiếng Anh thì chị có, vì công ty nhập thiết bị từ nước ngoài và hay tiếp đối tác. Chị bảo nếu làm ở công ty nội địa nhỏ thì có lẽ không cần, nhưng có thì dễ chọn chỗ làm hơn.
Chị không nhắc tới bằng cấp. Chị học quản trị kinh doanh, làm lễ tân hai năm, rồi được giám đốc cũ kéo lên làm thư ký vì “em ghi lời nhắn chưa sai lần nào”. Mình nghĩ câu đó tóm được khá nhiều về nghề này.
[1] Lỗi hay gặp nhất là viện dẫn một văn bản đã hết hiệu lực hoặc đã được thay thế. Thư ký thường không cần nắm nội dung luật, nhưng nên tập thói quen tra lại tình trạng hiệu lực trên cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật trước khi trình ký.
— Thanh Vân